Rehber
Büyüklük nedir?
Deprem büyüklüğü, salınan enerjiyi logaritmik bir ölçekte ifade eder. Her tam birim, yaklaşık 32 kat daha fazla enerji anlamına gelir. Bugün kullanılan Mw (Moment Magnitüd) skalası, sismografların kaydettiği dalga genliğinden değil, kırık fay düzlemindeki fiziksel hareketten hesaplanır.
Hissedilmez
Yalnızca sismograflarla tespit edilir. Günde binlerce kez gerçekleşir.
Örnek: İstanbul çevresinde sık görülen zemin hareketleri.
Nadiren hissedilir
Alet kayıtlarında belirgin. Hasar yok.
Örnek: AFAD kataloğunda günlük onlarca kayıt.
Çoğu kişi hisseder
Titreme hissedilir, askılı objeler sallanır. Nadiren hasar.
Örnek: Kahramanmaraş yakınlarındaki artçı sarsıntılar.
Çoğunluk hisseder
İç mekânda belirgin. Zayıf yapılarda çatlak. Cam sallantısı.
Örnek: Ege kıyılarında görülen kısa süreli sarsıntılar.
Açıkta herkes hisseder
Zayıf yapılarda hasar. Eşyalar düşer. Panik başlar.
Örnek: 2020 Elazığ artçıları (M5.2).
Geniş alanda şiddetle hissedilir
Yapılarda hasar. Zemin çatlakları. Can kaybı riski.
Örnek: 2020 İzmir depremi (M6.9).
Çok geniş alanda yıkıcı
Ciddi yapısal yıkım. Zemin sıvılaşması. Büyük can kayıpları.
Örnek: 2023 Kahramanmaraş depremleri (M7.7 ve M7.6).
Kıtasal ölçekte hissedilir
Büyük şehirleri yerle bir edebilir. Tsunami tetikler.
Örnek: 2011 Tōhoku, Japonya (M9.1 — Mw).
Kıtalar arası
Tarihin en yıkıcı olayları. Dev tsunamiler. On yıllarca iz bırakır.
Örnek: 2004 Hint Okyanusu depremi (M9.1) — 230 000+ kayıp.
Büyüklük ≠ Şiddet
Büyüklük kaynaktaki enerjiyi ölçer; şiddet ise belirli bir noktada hissedilen etkiyi. Aynı M6 depremi, 10 km derinlikte yüzeye yakın olduğunda çok daha yıkıcı olabilir — ya da 200 km derinlikte neredeyse zararsız geçebilir. Zemin türü, yapı kalitesi ve nüfus yoğunluğu da büyük rol oynar.